ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದ ಹೆಸರು S. M. Pandit. ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ AI ಮತ್ತು digital art ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, S. M. Pandit ಅವರ paintings ನೋಡಿದಾಗ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ — ಭಾವನೆ, ಭಾರತೀಯತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ frameನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅವು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಅವರ ಕಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ.

S. M. Pandit

S. M. Pandit ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಸಂಬಾನಂದ ಮೊನಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್. ಅವರು 1916ರ ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ (ಆಗಿನ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ) ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ realism styleನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ Bengal School style ಮತ್ತು traditional movements ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ S. M. Pandit ಅವರು realism ಮತ್ತು cinematic expression ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಲೆಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಗುರುತು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆ

Pandit ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಪರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ drawing ಮತ್ತು painting ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಮನೆಯವರಿಗೂ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೇಗನೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಘಟನೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. Gulbarga ಭಾಗದ Siddappa Maharaj ಎಂಬ ಸಂತರು ಅವರ ತಾಯಿಗೆ “ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವಾಗುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿದ್ದರಂತೆ. ನಂತರ ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಆಯಿತು ಎಂದು ಹಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾದ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ drawing competitionನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ S. M. Pandit ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿತ್ತು.

ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷದಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ Shankar Rao Alandkar ಅವರ ಬಳಿ ಕಲಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. Alandkar ಅವರು ಕೂಡ Sir J. J. School of Arts ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ Pandit ಅವರು:

• Michelangelo
• Rembrandt
• Peter Paul Rubens
• Raja Ravi Varma

ಇವರ ಕಲಾಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ Raja Ravi Varma ಅವರ naturalistic mythological style ಅವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ಪ್ರವೇಶ

S. M. Pandit ಅವರು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ Madras School of Art ನಲ್ಲಿ diploma ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ 1935ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಅವರು:

• Nootan Kala Mandir ನಲ್ಲಿ ಕಲಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು
• ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ Sir J. J. School of Arts ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು

ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ:

• K. B. Chudekar
• M. V. Dhurandhar
• Capt. Gladstone Solomon

ಹಾಗೂ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರಕಿತು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ M. V. Dhurandhar ಅವರ mythology-based realistic painting style Pandit ಅವರ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.

Raja Ravi Varma ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶೈಲಿ

ಭಾರತೀಯ mythological art ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ Raja Ravi Varma ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Ravi Varma ಅವರು ಭಾರತೀಯ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ realistic visual form ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ. S. M. Pandit ಅವರು ಆ traditionನ ಮುಂದುವರಿದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.

ಆದರೆ Pandit ಅವರು ಕೇವಲ Ravi Varma style copy ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ:

• cinematic glamour
• emotional depth
• modern anatomy
• expressive lighting

ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ visual language create ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ paintingsನಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು human feel ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಸಂಪರ್ಕವಾಗುತ್ತವೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ

S. M. Pandit ಅವರ paintingsನಲ್ಲಿ:

• ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
• ರಾಧೆ
• ಶಿವ
• ಪಾರ್ವತಿ
• ರಾಮ
• ಸೀತಾ
• ಅರ್ಜುನ
• ದ್ರೌಪದಿ

ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ:

• ಮುಖಭಾವಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ
• ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆ
• ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ
• ದೇಹರಚನೆಯಲ್ಲಿ realism

ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಒಂದು cinema-like grandeur ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಅವರ works ಜನಪ್ರಿಯ calendar art ಆಗಿ ಮನೆಮಾತಾಯಿತು.

ಸಿನೆಮಾ ಪೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಜಗತ್ತು

ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ವಿಷಯ ಏನೆಂದರೆ S. M. Pandit ಅವರು cinema poster industryಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಅವರು:

• film posters
• magazine covers
• publicity illustrations

ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ:

• Barsaat
• Dr. Kotnis Ki Amar Kahani

ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸಿನಿಮಾಗಳ poster design ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ glamour ಮತ್ತು realism ಎರಡೂ ಇರುವುದರಿಂದ Bollywood visual culture ಮೇಲೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

Studio S. M. Pandit

1944ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ studio ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ professional art productionಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು:

• mythological paintings
• portraits
• commercial illustrations
• film art

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅವರ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?

1. Realistic Human Anatomy

ಅವರ paintingsನಲ್ಲಿ ದೇಹರಚನೆ ತುಂಬಾ natural ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

2. Emotional Expressions

ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

3. Rich Indian Colors

ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ royal feel ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು.

4. Mythology + Cinema Blend

ಅವರು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು cinematic beauty ಜೊತೆ mix ಮಾಡಿದರು.

5. Strong Storytelling

ಒಂದು painting ನೋಡಿದರೆ ಕಥೆಯೊಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ feel ಆಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

S. M. Pandit ಅವರ ಕಲಾ ಸಾಧನೆಗೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.

ಅವರಿಗೆ:

• Royal Society of Arts, London fellowship
• Gold Medal recognition
• Karnataka Rajyotsava Award
• State Lalit Kala Academy Award
• Gulbarga University D.Litt.

ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ದೊರಕಿವೆ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಗುರುತಿನ ಕಲಾವಿದ

ಅವರ paintings ಭಾರತದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದವು.

ಅವರ works:

• London exhibitions
• New York collections
• international galleries

ಇವೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. (Wikipedia)

ಇಂದಿನ Digital Artists ಯಾಕೆ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು?

ಇಂದಿನ AI ಮತ್ತು digital art ಯುಗದಲ್ಲೂ S. M. Pandit ಅವರ works ತುಂಬಾ relevant.

ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅವರ ಕಲೆಯಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳು:

• anatomy
• lighting
• storytelling
• composition
• emotional design
• color harmony

ಇವೆಲ್ಲ modern digital artಗೂ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಭಾರತದ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮರರಾಗಿರುವ S. M. Pandit ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆ.

ಅವರು ಕೇವಲ painter ಅಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ದೃಶ್ಯ ರೂಪ ನೀಡಿದ visual storyteller.

ಅವರ paintings ಇಂದಿಗೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.