ಪರಿಚಯ, ಜನನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪಯಣ
ಪರಿಚಯ
ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವ, ಗುರುತು, ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ ಕಲಾವಿದೆಯರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. (Pushpamala N.) ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರು. ಶಿಲ್ಪಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ನಂತರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ (Photography), ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಕಲೆ (Conceptual Art), ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ (Performance Art) ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ ಕಲೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾಭಾಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಒಂದು ದೃಶ್ಯಕಥೆ, ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾವೇ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ರೂಢಿಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ (Performance Photography) ಎಂಬ ಕಲಾಶೈಲಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಮುಂಚೂಣಿ ಕಲಾವಿದೆಯರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಪ್ರಮುಖರು. ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಜನನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು 1956ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಆ ಕಾಲದ ಬೆಂಗಳೂರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವು ಅವರ ಕಲಾ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ, ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವುದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣವಾಗಿತ್ತು.
ಮುಂದೆ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತಿಹಾಸ, ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ, ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ನಂತರ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Economics), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (English) ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (Psychology) ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಸಮಾಜದ ರಚನೆ, ಮಾನವ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಅವರ ಕಲಾ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿತು.
ದೃಶ್ಯಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಬಾಲನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ (Balan Nambiar) ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ರೂಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಬರೋಡಾದ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನ
ಮುಂದೆ ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಹಾರಾಜಾ ಸಯಾಜಿರಾವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (Maharaja Sayajirao University), ಬರೋಡಾ (ಈಗಿನ ವಡೋದರಾ) ಯ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ (Sculpture) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.
ಬರೋಡಾ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿ ರಾಘವ್ ಕನೇರಿಯಾ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಭೂಪೇನ್ ಖಾಖರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಕೆ. ಜಿ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ ಅವರ ಕಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.
ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜ, ರಾಜಕೀಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ, ದೃಶ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಕುರಿತು ವಿಶಾಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.
ಶಿಲ್ಪಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಆರಂಭ
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಶಿಲ್ಪಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
1983ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವರ ಕಲಾಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು.
ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಟೆರಾಕೋಟಾ (Terracotta) ಮತ್ತು ಪೇಪರ್ ಮ್ಯಾಶೆ (Paper Mâché) ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನ, ಜಾನಪದ ಕಲೆಯ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
1985ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ವಿವಾನ್ ಸುಂದರಂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ “Seven Young Sculptors” ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಕಲಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ
1992ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿ ಧ್ವಂಸ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರ ಕಲಾ ಚಿಂತನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು.
ಈ ಘಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು 1994ರಲ್ಲಿ “Excavations (ಉತ್ಖನನಗಳು)”ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂಬೈನ Gallery Chemould ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು.ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದುಬಾರಿ ಶಿಲ್ಪ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದರು.ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವರ ಕಲಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಗಮನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ದೃಶ್ಯಕಲೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿತು.
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದತ್ತ ಪಯಣ
1990ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು.
ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿತ್ತು.
ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿಯಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಂದೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ನಂತರ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು “Photo-Performance” ಅಥವಾ “Performance Photography” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು.
ಹೊಸ ಕಲಾಭಾಷೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ, ಅವರು ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಕೀಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನಿಮಾ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲಾಕೃತಿಯೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ:
- ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯಾರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ?
- ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ?
- ದೃಶ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕಲಾಶೈಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಫೋಟೋ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ
ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಹೆಸರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಲು ಕಾರಣ ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಲಾಶೈಲಿ. ಅವರು ಕೇವಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಒಂದು ದೃಶ್ಯಕಥೆ, ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ (Photography), ಅಭಿನಯ (Performance), ವೇಷಭೂಷಣ (Costume), ರಂಗಭೂಮಿ (Theatre), ಇತಿಹಾಸ (History), ವ್ಯಂಗ್ಯ (Satire) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದ (Feminism) ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ Photo-Performance Artist ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಅವರ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ತಾವೇ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
- ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
- ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು.
- ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ.
- ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
- ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು.
ಇದರಿಂದ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಯೋಚಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಎಂದರೇನು?
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿಯೂ ಅವರೇ, ನಟಿಯೂ ಅವರೇ, ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯೂ ಅವರೇ.
ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮೊದಲು ಕಥೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ವೇಷಭೂಷಣ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಬೆಳಕು, ಮೇಕಪ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಕೇವಲ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲ; ಅವು ದೃಶ್ಯ ನಾಟಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಸರಣಿಗಳು
1. Phantom Lady or Kismet (1996–1998)
ಇದು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು 1940–50ರ ದಶಕದ ಭಾರತೀಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನಿಮಾ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ Film Noir ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಸಾಹಸಿ ಮಹಿಳೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಹಸ್ಯಮಯ ನಾಯಕಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪರಾಧ ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸರಣಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಆ ಕಾಲದ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
2. Sunhere Sapne (Golden Dreams)
1998ರಲ್ಲಿ ಖೋಜ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯ ಕನಸುಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕವನ್ನು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಿಣಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಕನಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅವರು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಗರ ಜೀವನ, ಉಪಭೋಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
3. Dard-e-Dil (The Anguished Heart)
ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರೇಮಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಯಭಾಷೆಯನ್ನು ಪುನರ್ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರು ತಾವೇ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ, ಪ್ರೇಮ, ನೋವು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮರುಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ.
4. Bombay Photo Studio
ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಶೇಷ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗುರುತನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
5. Native Women of South India: Manners and Customs (2000–2004)
ಇದು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಯೋಜನೆ.
ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕಿ Clare Arni ಅವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು “ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ” (Ethnography) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು ಈ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.
ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು:
- ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯಾರು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ?
- ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ?
- ಮಹಿಳೆಯರ ಗುರುತನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್-ಕಲೋನಿಯಲ್ (Post-Colonial) ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
6. The Navarasa Suite (2003)
ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಒಂಬತ್ತು ರಸಗಳು (ನವರಸಗಳು) ಈ ಸರಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರ.
ಶೃಂಗಾರ, ಹಾಸ್ಯ, ಕರುಣೆ, ರೌದ್ರ, ವೀರ, ಭಯಾನಕ, ಬೀಭತ್ಸ, ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಶಾಂತ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಶ್ಯಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಿದು.
7. Paris Autumn
ಈ ಯೋಜನೆ ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ.
ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಗೋಥಿಕ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದೃಶ್ಯಭಾಷೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ.
ಇದು ಅವರ ಕಲಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಮೀರಿ ವೀಡಿಯೊ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಲೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು – ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತು
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುರುತು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜ, ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಒಂದು “ವಸ್ತು” ಅಲ್ಲ; ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.
ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯದ ಬಳಕೆ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಶ ವ್ಯಂಗ್ಯ.
ಅವರು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ, ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಯೋಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಕಲಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಬಿಯೆನ್ನಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
1983ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಯಿತು.
1985ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ವಿವಾನ್ ಸುಂದರಂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ “Seven Young Sculptors” ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.
1994ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನ Gallery Chemould ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ Excavations (ಉತ್ಖನನಗಳು) ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವರ ಕಲಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು.
1998ರಲ್ಲಿ Phantom Lady or Kismet ಸರಣಿಯನ್ನು Gallery Chemould ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ಮಾನ್ಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ನಂತರ ನವದೆಹಲಿಯ Nature Morte Gallery, Vadehra Art Gallery, Kiran Nadar Museum of Art ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಯುರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
- Tate Modern, London – Century City ಪ್ರದರ್ಶನ (2001)
- Yokohama Triennale, Japan (2005)
- Gallery Zürcher, Paris – Paris Autumn (2006)
- Bose Pacia Gallery, New York – Native Women of South India (2006)
- Noorderlicht Photo Festival, Netherlands
- Helsinki City Art Museum, Finland
- House of Mirrors, London
- Toronto University – Doris McCarthy Gallery, Canada
- Nature Morte Gallery, Berlin
- Art Gallery of Western Australia, Perth
- Love Shanghai, China
ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟವು.
ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಯೋಜನೆಗಳು
ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಸರಣಿಗಳು:
- Phantom Lady or Kismet (1996–1998)
- Sunhere Sapne (Golden Dreams)
- Dard-e-Dil (The Anguished Heart)
- Bombay Photo Studio
- Native Women of South India: Manners and Customs
- The Navarasa Suite
- Paris Autumn
- Motherland
ಈ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಲೋಶಿಪ್ಗಳು
ಗಮನಿಸಿ: ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿನ್ನದ ಪದಕ – ಆರನೇ ಭಾರತ ಟ್ರಿಯೆನ್ನಾಲೆ (Sixth Triennale India, 1986)
ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು.
Charles Wallace India Trust Fellowship (1992–1993)
ಬ್ರಿಟನ್ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವ್ಯಾಲೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನೀಡುವ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.
Senior Fellowship – ಭಾರತದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (1995–1997)
ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ದೊರೆಯಿತು.
India Foundation for the Arts (IFA) Grant (2000)
ಹೊಸ ಕಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅನುದಾನ ಪಡೆದರು.
ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
1. Photo-Performance ಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಲಾರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದೆಯರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರು.
2. ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ
ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
3. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಮರ್ಶೆ
Native Women of South India ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
4. ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಾದ
ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಲಿಂಗಸಮಾನತೆ, ಗುರುತು, ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ, ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
5. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ
ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಯುವ ಕಲಾವಿದರು ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
- ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯದ ಸಂಯೋಜನೆ
- ಇತಿಹಾಸದ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ
- ಮಹಿಳಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
- ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಬಳಕೆ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶೆ
- ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೃಶ್ಯಭಾಷೆಯ ಸಮನ್ವಯ
ಸಮಾರೋಪ
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾ ಎನ್. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ಕಲಾಭಾಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾವಿದೆ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಪಯಣವು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಕೇವಲ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಅವು ಇತಿಹಾಸ, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಲಾ ಪಯಣ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.




Leave a Reply