kalaartha.com

ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತಹದ್ದು. ದೇವ–ದೇವಿಯರ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಗಳು, ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಪರಿಚಯ

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಬುಕ್ಕಸಾಗರ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ವರ್ಮಾ. ಅವರು 1948ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರು ಹೊರವಲಯದ ಅತ್ತಿಬೆಲೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕರ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ಜನನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರು ಕಲಾ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣವು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೇ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗುರು ಎಂದು ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ

ಕೇವಲ ಆರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮುಂದೆ ಅವರ ಜೀವನದ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿ, ಜನಜೀವನ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಕುಟುಂಬದವರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.

ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ

1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಖ್ಯಾತ ಗುರುಗಳಾದ ಎ.ಎನ್. ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಹಾಗೂ ಎ.ಸಿ.ಹೆಚ್. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರಿಂದ ಕಲೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಅಜಂತಾ, ಎಲ್ಲೋರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದ್ದು ಅವರ ಕಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಕಲಾ ಜೀವನದ ಆರಂಭ

ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. “ಬಂಗಾರದ ಜಿಂಕೆ”, “ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು”, “ರಾಜೇಶ್ವರಿ” ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ್ದರು.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರಶೈಲಿ

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಭಾವನೆಗಳು ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮಹಾನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ Raja Ravi Varma ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ವರ್ಮಾ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು

ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರ ದೇವಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಪಾರ್ವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ದುರ್ಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಮಾಯಣ–ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ನಾಶ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು.

ಸ್ಪೀಡ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ನ ಪಿತಾಮಹ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ಸ್ಪೀಡ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್” ಅನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ, ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುವಾಗಲೇ ಅದರ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಗ್ಗದ ತುಂಡನ್ನೇ ಬ್ರಷ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು

ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುವೈತ್, ಬಹ್ರೈನ್, ಲಂಡನ್, ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.

• ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1986)
• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2001)
• ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (2011)

ನಿಧನ

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರು 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಸೇವೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.

ಸಮಾರೋಪ

ಡಾ. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲ; ಅವರು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಕಲಾಯಾನವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ದೇವ–ದೇವಿಯರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ, ಪರಿಸರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಕಲೆಯ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅವರು ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.